7 điểm dừng chân lý tưởng nơi địa đầu Tổ quốc Hà Giang

Phố cổ Đồng Văn với những nét kiến trúc đặc trưng của đồng bào dân tộc vùng cao, ruộng bậc thang Hoàng Su Phì lượn sóng, cột cờ Lũng Cú với lá cờ đỏ sao vàng luôn tung bay trong gió, Mã Pì Lèng hùng vĩ bên dòng Nho Quế thơ mộng..là những điểm dừng chân lý tưởng trên cao nguyên đá Hà Giang.

1. Cột cờ Lũng Cú

Cột cờ Lũng Cú.

Cột cờ Lũng Cú là một cột cờ quốc gia nằm ở đỉnh Lũng Cú hay còn gọi là đỉnh núi Rồng (Long Sơn) có độ cao khoảng 1.700m so với mực nước biển, thuộc xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang, nơi điểm cực Bắc của Việt Nam.Từ trên đỉnh cột cờ nhìn xuống đất có 2 ao nước hai bên núi quanh năm không bao giờ cạn nước được gọi là mắt rồng, là nguồn nước cho người dân tộc hai bản sử dụng.

Lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong gió.

Cột cờ Lũng Cú có lịch sử rất lâu đời, trải qua nhiều lần phục dựng, tôn tạo. Cột cờ mới hình bát giác có độ cao trên 30m được khánh thành ngày 25 tháng 9 năm 2010.

Cảnh quan dưới chân cột cờ là núi non trùng điệp xen kẽ bởi những khoảnh ruộng bậc thang tạo nên một vẻ đẹp rất hoang dã, đặc trưng của vùng Tây Bắcđịa đầu của Việt Nam.

2. Phố cổ Đồng Văn

Quán cà phê phố cổ Đồng Văn.

Phố cổ Đồng Văn nằm ở thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn,Hà Giang. Khu vực trung tâm thị trấn Đồng Văn xưa thuộc tổng Đông Quan, châu Nguyên Bình, phủ Tường Vân, tỉnh Tuyên Quang và có lịch sử phát triển về kiến trúc, văn hóa hàng trăm năm. Những năm 1880, khi chiếm đóng khu vực này, người Pháp đã có những quy hoạch và để lại những điểm nhấn quan trọng về quy hoạch và kiến trúc, đặc biệt là chợ Đồng Văn, xây bằng đá trong những năm 1920 gần như còn nguyên vẹn đến ngày nay.

Hiện nay chợ phố cổ Đồng Văn không còn có cảnh họp chợ. 

Kiến trúc ở đây phổ biến là nhà hai tầng trình tường, lợp ngói âm dương. Riêng khu vực chợ Đồng Văn, còn có nhiều nhà cổ kiểu ống để tận dụng mặt tiền như phố cổ Hà Nội. Từ năm 2006, huyện Đồng Văn đã tổ chức mỗi tháng 3 "đêm phố cổ" vào các ngày 14, 15, 16 âm lịch. Theo đó các hộ dân trong khu phố cổ đồng loạt treo đèn lồng đỏ, một số hoạt động như trưng bày thổ cẩm các dân tộc, trình diễn và bán các món ăn truyền thống của các dân tộc với kỳ vọng thu hút khách du lịch theo kiểu một phố cổ Hội An.

3. Dinh thự họ Vương

Dinh thự họ Vương.

Nằm trong thung Lũng Sà Phìn, Dinh thự nhà họ Vương, được Vương Chính Đức xây dựng trong 8 năm. Vị trí đất được thầy địa lý Trung Quốc đặt cho, trên một gò đất trong thung lũng, phía trước là ngọn núi có hình "mâm sôi",xung quanh là các dặng núi cao, vừa thuận lợi cho sinh sống và phòng thủ.Thợ xây chủ yếu từ Trung Quốc, vật liệu cũng được mua từ Trung Quốc và các nơi ngoài vùng chở đến.Kiến trúc mang phong cách Trung Quốc, Pháp, và H'mông.

Bên trong dinh thự họ Vương.

Dinh thự có chỗ cho làm việc ( chính sự), sinh hoạt gia đình, nghỉ ngơi,canh gác.Trong đó có các kho chứa ( thuốc phiện, lương thực, vũ khí...), các buồng nghỉ ( cho các bà vợ ), nhà bếp ( gồm cả cối xay, giã gạo), tháp canh... Phia ngoài nhà chính có nơi chăn nuôi, nơi ở cho các kẻ hầu hạ, binh lính, bể chưa nước ăn (nước mưa dùng cho cả năm-khoảng 300 m3). Xung quanh là các bức tường bảo vệ bằng đá có lỗ châu mai. Hiện Dinh thự đã được xếp hạng Di tích lich sử. Một người chắt của 'Vua Mèo", hiên đang trông coi khu Di tích, giới thiệu cho khách tham quan.

4. Hồ sinh thái Quang Minh

Hồ sinh thái Quang Minh thuộc huyện Bắc Quang

Thuộc huyện Bắc Quang, hồ Quang Minh có tổng diện tích khoảng 300 ha, trong đó diện tích mặt nước hồ trên 70 ha, còn lại là đồi núi, ngoài ra còn có suối và hang động, tài nguyên thực vật chủ yếu là rừng tái sinh và rừng trồng.

Đây là một địa điểm sinh thái lý tưởng cho khách du lịch, có cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và phong phú, có khí hậu mát mẻ, trong lành, đường giao thông thuận tiện, người dân bản địa vẫn giữ nguyên phong tục tập quán, bản sắc văn hóa dân tộc. Thời điểm tham quan thích hợp là mùa khô (từ tháng 8 đến đầu năm sau), thời điểm nước trong hồ xanh và ổn định, tạo điều kiện cho du khách có thể kết hợp các loại hình du lịch, dịch vụ khác quanh vùng.

5. Núi đôi Quản Bạ

Núi đôi Quản Bạ.

Quản Bạ là huyện cửa ngõ nằm về phía Tây Nam của Công viên địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Hà Giang Cách thành phố Hà Giang 46km về phía Bắc, vượt qua dốc Bắc Sum cao ngất trong mây là du khách đã đến với cổng trời Quản Bạ. Đứng từ đây có thể ngắm nhìn thị trấn Tam Sơn thơ mộng quanh năm mát mẻ được ví như “Đà lạt” của Hà Giang, đặc biệt được tận mắt chiêm ngưỡng Núi Đôi Quản Bạ tròn trịa, đầy quyến rũ trông giống như bộ ngực căng tròn của nàng tiên đang say giấc nồng.

6. Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì

Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì

Ruộng bậc thang ở Hà Giang đẹp nhất nằm ở hai huyện Hoàng Su Phì và Xí Mần, khu vực đẹp nhất là ở xã Thông Nguyên, Bản Péo, Nam Sơn, Hồ Thầu, Nậm Dịch và một số bản trên đường từ Bắc Hà (Lào Cai) đi Hoàng Su Phì.

Ruộng bậc thang mùa gieo mạ.

Mùa vàng Lũng Cú. 

Đến đây, du khách sẽ ngất ngây trước cảnh sắc muôn hình của những thửa ruộng bậc thang được tạo ra từ bàn tay của con người. Bạn nên đi vào tháng 9, tháng 10, và đầu mùa xuân bởi đây là thời điểm những thửa ruộng bậc thang được chuẩn bị gieo cấy và đang lên xanh.

7. Sông Nho Quế dưới chân Mã Pí Lèng

Sông Nho Quế trong xanh hiền hòa dưới chân Mã Pì Lèng. 

Đèo Mã Pí Lèng (còn có âm đọc là Mã Pì Lèng, Mã Pỉ Lèng, Mả Pì Lèng) thuộc tỉnh Hà Giang là cung đường đèo hiểm trở dài khoảng 20 km vượt đỉnh Mã Pí Lèng, một đỉnh núi có độ cao khoảng 1.200m thuộc Cao nguyên Đồng Văn, nằm trên con đường mang tên Đường Hạnh Phúc nối liền thành phố Hà Giang, Đồng Văn và thị trấn Mèo Vạc. 

Mã Pí Lèng được du khách gọi một cách không chính thống là một trong "tứ đại đỉnh đèo" tại vùng núi phía Bắc Việt Nam, bên cạnh Đèo Ô Quy Hồ, Đèo Khau Phạ và Đèo Pha Đin

Mã Pí Lèng là tên gọi theo tiếng Quan Hỏa chỉ sống mũi con ngựa theo nghĩa đen. Nhưng theo nghĩa bóng tên gọi này chỉ sự hiểm trở bậc nhất của đỉnh núi, nơi những con ngựa cái leo lên đến đỉnh trụy thai mà chết, nơi dốc cao đến mức con ngựa đi qua phải tắt thở, hoặc đỉnh núi dựng đứng như sống mũi con ngựa. Tuy nhiên, theo một số người Hmong bản địa thì tên đúng của đèo là Máo Pì Lèng, nghĩa là “sống mũi con mèo”.

Nước sông Nho Quế có màu xanh ngọc rất đẹp. 

Sông Nho Quế chảy vào Việt Nam tại Lũng Cú một đoạn của nó là ranh giới 2 nước, đến gần Đồng Văn thì nó chảy hẳn vào nội địa VN, qua hẽm núi Tu Sản và sau đó chạy dọc theo đèo Mã Pí Lèng. Đến Mèo Vạc thì sông Nho Quế tách ra chảy theo hướng đông và đông nam vào địa phận Cao Bằng, cuối cùng đổ nước vào sông Gâm. Một điểm đặc sắc là phần lớn thời gian trong năm, nước sông Nho Quế có màu xanh ngọc rất đẹp.

Cẩm nang cho chuyến thăm cao nguyên đá Hà Giang

Với phong cảnh hùng vĩ với những thửa ruộng bậc thang, cánh đồng hoa cải đẹp mê hồn và bản sắc văn hóa dân tộc vùng cao, cao nguyên đá Hà Giang luôn là điểm hấp dẫn du khách.

Chuyến du lịch 3 ngày ở Hà Giang sẽ mang đến cho bạn những trải nghiệm thú vị.

Thời tiết

Là tỉnh miền núi cao nên khí hậu ở Hà Giang lạnh rõ rệt so với vùng thấp và trung du kế cận. Nhiệt độ trung bình năm khoảng 21-23 độ C. Nét nổi bật của khí hậu là độ ẩm cao trong năm, mưa nhiều và kéo dài. Bạn có thể du lịch Hà Giang vào bất kỳ mùa nào trong năm, nhưng thời gian đẹp nhất là tháng 10, 11 và 12, khi hoa tam giác mạch hay những cánh đồng cải khoe sắc. Còn mùa xuân, hoa mơ, hoa mận nở trắng rừng khiến bạn như đang bồng bềnh trên mây.

Điểm tham quan

Khu di tích kiến trúc nhà Vương: Công trình độc đáo, được xây dựng từ đầu thế kỷ 20, mô phỏng theo kiến trúc Trung Quốc (đời Mãn Thanh) với những đường cong, nét lượn, trạm trổ tinh xảo. Đây không chỉ là dinh thự mà còn là pháo đài phòng thủ giữa cao nguyên đá trong thời kỳ lịch sử. Nhà Vương có diện tích trên 1.000 mét đã được công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia. Khu dinh thự này đã được trùng tu lại và trở thành một điểm nhấn độc đáo trong chuyến du lịch đến cao nguyên đá Đồng Văn.

Khu dinh thự nhà Vương trên cao nguyên đá Đồng Văn.

Phố cổ Đồng Văn: Dãy phố dài gần một km được hình thành cách đây gần một thế kỷ, với những nét kiến trúc đặc trưng của đồng bào vùng cao với nhà trình tường, mái ngói âm dương, nền lát đá... Điểm nhấn và bắt đầu của dãy phố là khu chợ cổ, được xây bằng đá mái lợp ngói âm dương. Phố cổ Đồng Văn còn hơn 40 ngôi nhà 100-300 tuổi, trong đó ngôi nhà của dòng họ Lương được xác định là lâu đời nhất. Những đêm rằm, toàn bộ dãy phố được thắp sáng bằng những chiếc đèn lồng đỏ với nhiều kích cỡ, phục vụ ẩm thực và các hoạt động văn hóa khác.

Cột cờ Lũng Cú: Điểm du lịch mang ý nghĩa lịch sử thiêng liêng. Đứng trên đỉnh Lũng Cú, có thể nhìn bao quát quanh cảnh hùng vĩ xung quanh. Cột cờ Lũng Cú nằm ở độ cao trung bình 1.600 mét so với mặt biển, bên trái là thung lũng Thèn Ván, bên phải là đầu nguồn dòng sông Nho Quế bắt đầu từ Vân Nam Trung Quốc đổ về Đồng Văn, Mèo Vạc.

Lễ hội chợ tình Khâu Vai: Chỉ diễn ra một năm một lần vào gần cuối tháng 3 âm lịch. Phiên chợ cách trung tâm thị trấn Mèo Vạc 24 km, là một phiên chợ độc đáo, hấp dẫn. Gọi là chợ nhưng chẳng có người mua, cũng chẳng có người bán, trai gái kéo nhau đến đây một lần chỉ để gặp gỡ và nói lời yêu. Già thì đến gặp bạn tình xưa, trẻ đến tìm người tình mới. Đến đây, du khách sẽ được chiêm ngưỡng đủ màu sắc trang phục của các dân tộc Mông, Dao, Giáy, Tày, Nùng... khiến phiên chợ cứ như một rừng hoa di động khoe sắc.

Phố cổ Đồng Văn.

Bãi đá cổ, di chỉ khảo cổ: Cách trung tâm huyện Xí Mần khoảng 17 km, là quần thể những tảng đá có khắc những dấu hiệu trên đó mà theo các nhà khoa học, những hình khắc đó đã có niên đại 2.000 năm. Bãi đá có khoảng 7 phiến đá lớn và 2 cự thạch (tảng đá cực lớn) trên đó có khắc vẽ khoảng 80 hình đa dạng... Bãi đá khắc cổ là địa điểm hấp dẫn đối với các nhà khoa học và du khách ưa khám phá, tìm hiểu lịch sử.

Chợ phiên vùng cao: Hà Giang cũng như nhiều vùng núi khác thường có các chợ phiên. Nơi đây không chỉ là hình thức tổ chức kinh tế mà còn là nếp sinh hoạt văn hóa đậm đà và sâu sắc, chứa đựng các giá trị truyền thống văn hóa dân tộc. Hà Giang thường có các phiên chợ lùi ở các xã. Gọi là chợ lùi vì họp luân phiên ngược lại các thứ trong tuần. Ví dụ tuần này họp vào chủ nhật, tuần sau sẽ họp vào thứ 7, tiếp theo sẽ vào thứ 6... Đây không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, phục vụ nhu cầu tiêu dùng mà nó còn là nơi biểu hiện đậm nét nhất những bản sắc văn hóa dân tộc của vùng cao.

Ăn uống

Đến vùng đất Hà Giang, bạn đừng bỏ qua món bánh cuốn trứng với lớp bột ướt mỏng tang, bên trong là màu đỏ lòng đào của trứng, đặc sản của mảnh đất địa đầu tổ quốc.

Một món ăn mà du khách tới Hà Giang không thể bỏ qua được là cháo ấu tẩu được nấu bằng gạo nếp cái hoa vàng trộn với gạo tẻ, củ ấu được ninh kỹ với nước hầm chân giò béo ngậy cùng các loại rau thơm. Cháo ấu tẩu không chỉ là món ăn đơn thuần, mà còn là vị thuốc bổ giải cảm.

Thắng cố không phải là món ai cũng ăn được nhưng là món đặc sản của Tây Bắc với mùi thơm của thảo quả, hạt dổi, củ sả với vị béo ngậy của thịt.

Thắng dền ở Đồng Văn trông giống bánh trôi tàu ở Hà Nội, được làm từ bột gạo nếp, có thể làm chay hoặc bọc nhân đậu đỗ. Vị ngọt của đường, béo ngậy của nước cốt dừa và cay cay của gừng đun nóng sẽ hấp dẫn du khách khi đến vào ngày lạnh.

Nồi thắng cố lục bục sôi trên bếp trong các phiên chợ ở Hà Giang.

Cơm Lam Bắc Mê dần trở thành một đặc sản đặc trưng của đồng bào dân tộc Tày. Khi thưởng thức, cơm lam có mùi thơm phức quyện cùng với lá chuối và ống nướng, ăn cùng với muối vừng hay ăn cùng cá suối nướng sẽ thật thú vị.

Đặc sản làm quà

Với điều kiện khí hậu, cam Bắc Quang ngon nức tiếng với những trái chín mọng mang hương vị riêng biệt, ngọt ngào là món quà mà bất kỳ du khách nào cũng muốn mang về cho người thân, bạn bè.

Lạp xưởng gác bếp được làm từ loại thịt nửa nạc nửa mỡ được ướp muối, đường, bột ngọt, rượu trắng, nước gừng và một ít quả mắc mật khô xay nhỏ ướp cùng ám mùi khói bếp với mùi thơm đặc trưng khiến bạn ăn một lần mà nhớ mãi.

Cao nguyên đá Hà Giang - phút bâng khuâng sau những triền núi

Hà Giang, cái tên nghe gần mà xa xôi, rồi những địa danh Mèo Vạc, Đồng Văn, Mã Pì Lèng…Những cái tên thôi thúc những chuyến đi, những khát khao khám phá, để thấy con người thật nhỏ bé, để thấy cuộc đời như con thuyền nhỏ trôi trong dòng sông vũ trụ thiên nhiên bao la này.

Cao nguyên đá tai mèo Hà Giang, tôi hay bạn đã đến nơi này và chắc sẽ còn ngày quay lại; để đứng đón gió lộng trên cổng trời, trải tầm mắt ra xa trên Mã Pì Lèng. Hay đơn giản chỉ là nhấp chén rượu ngô cay nồng phiên chợ Đồng Văn, và say theo nụ cười ngát bông hoa rừng của cô thiếu nữ người Mông...

Và một lần nữa, để lần theo những bước chân trên lối mòn kia, để lại được bâng khuâng sau những triền núi kia. (Ảnh: Cà phê hương sơn tây)

300km từ Hà Nội theo quốc lộ 2, đến với thành phố Hà Giang.Một chặng đường quen thuộc với nhiều người có dòng máu khám phá chảy trong huyết quản. Nhưng bao nhiêu đó mới chỉ là khởi đầu, một thành phố êm đềm bên dòng sông Lô, đường phố rất sạch đẹp.

Hoa cúc dại nở trên nền đá tai mèo. (Ảnh: Hachi8)

Dường như đây là nơi nghỉ chân tốt cho một hành trình dài đang chờ đợi phía trước. Hiển nhiên, đến Hà Giang để khám phá thì không ai đến thành phố rồi về. Một cao nguyên đá phía trước, một hành trình lên dốc xuống đèo, núi cao vực sâu, những dòng sông xanh thẳm phía trước, một hành trình lên dốc xuống đèo, núi cao vực sâu, những dòng sông xanh thẳm chạy xuyên qua những hẻm núi, và tận cùng: một nền văn hóa đang chờ đợi phía trước.

Cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, hữu tình. (Ảnh: Trần Thanh Ngọc)

Cao nguyên đá Đồng Văn, nơi đây từng là “vùng tự trị người Mèo”. Những dãy núi đá trải dài bất tận, những dòng sông uốn khúc quanh co, bạn sẽ không biết đâu là khởi đầu, đâu là kết thúc của cao nguyên đá này. Chỉ có con người nhỏ bé, ẩn hiện sau những rang đá tai mèo, những bước chân lần theo những con đường mòn nhỏ ẩn khuất đâu đấy sau những ngọn núi. Và những làng bản ẩn hiện trên những sườn núi chênh vênh.

Núi đôi Quản Bạ. 

Đường đi chênh vênh, đá tai mèo là thứ "đặc sản" của nơi này. Những cánh rừng không trải dài vô tận, đan xen với những triền đá. Và đâu đó, có thể bắt gặp những triền núi lác đác những cánh rừng sa mộc, mang dáng dấp phong cảnh phương Bắc, mà ở Việt Nam, thật sự hiếm hoi.

Phút thảnh thơi. (Ảnh: Cà phê hương sơn tây)

Ở Phố Cáo, Hà Giang nơi những ngôi nhà cổ của người Mông, sống quây tụ và hồn hậu với thiên nhiên, nơi đây còn đặc biệt với những cánh đồng cải vàng ngút mắt hay dọc những vách đá tai mèo sắc nhọn đan xen những cánh vàng tươi tắn trước gió xuân.

Mùa cải vàng ở Phố Cáo. 

Những bản làng trải dài, ẩn khuất trên những sườn núi. Một nền văn hóa của người dân tộc thiểu số, những phiên chợ vùng cao sặc sỡ sắc màu, những giai điệu trẩm bổng của tiếng sao Mông, những ánh mắt thẹn thùng của thiếu nữ, những bát rượu ngô thơm nồng mùi men lá...

Vui chơi dưới nắng 

Đi theo những lối mòn men theo triền núi, bước qua nhưng bờ rào được xếp bằng đá núi, để có thể cảm nhận cao nguyên đá, để là một phần của nơi này.